Hỏi bác sĩ: Cha mẹ nên làm gì khi trẻ kém hấp thụ dinh dưỡng?

Trẻ kém hấp thụ dinh dưỡng là tình trạng thường gặp ở các bé bị rối loạn tiêu hoá, hệ vi khuẩn có lợi trong đường ruột bị tiêu diệt hoặc tình trạng kém hấp thu dưỡng chất cũng có thể đến từ nguyên nhân đường ruột của bé bị nhiễm giun sán, khiến các ký sinh trùng này chia bớt lượng thức ăn của bé, trong trường hợp trẻ bị chứng kém hấp thu, các mẹ đừng bỏ qua bài viết dưới đây nhé!

Chứng kém hấp thu dinh dưỡng là gì?

Hội chứng kém hấp thu là tình trạng cơ thể thất bại trong việc hấp thu các chất dinh dưỡng, vitamin và khoáng chất từ thực phẩm. Cho dù có chế độ ăn uống bổ sung đầy đủ nguồn dưỡng chất, những người mắc hội chứng kém hấp thu luôn đi kèm tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau.

Thông thường, trong suốt quá trình tiêu hóa, các chất dinh dưỡng từ thức ăn được hấp thu bởi ruột non, đưa vào máu và đến các mô, cơ và các cơ quan để hỗ trợ thực hiện các chức năng duy trì sự sống, xây dựng và phát triển cơ thể. Sự tiêu hóa bao gồm cả quá trình cơ học và sự biến đổi hóa học thức ăn nhờ enzym, bắt đầu từ việc nhai, nghiền, cắt thức ăn đến sự nhào trộn bởi dịch dạ dày và sự hấp thụ trong ruột non, kết hợp sự thủy phân của enzym nhờ dịch dạ dày, tuyến tụy và sự bài tiết dịch mật. Các sản phẩm cuối cùng của quá trình tiêu hóa được hấp thụ qua các tế bào biểu mô ruột. Kém hấp thu có thể chuyên biệt chỉ với một hoặc một số loại chất cụ thể như: protein, lipid, vitamin… nhưng cũng có thể xảy ra với tất cả các loại chất.

Kém hấp thu không phải là một bệnh lý riêng biệt mà có thể là hậu quả của nhiều tình trạng khác nhau góp phần tạo nên, hầu hết các nguyên nhân đó là hiếm gặp. Chính vì vậy, phần lớn người bệnh không thể xác định nguyên nhân của hội chứng này. Một số bệnh lý hoặc tình trạng có thể là lý do gây kém hấp thu gồm: Chế độ ăn uống nghèo nàn chất dinh dưỡng. Tình trạng dư thừa lớp màng nhầy bao phủ niêm mạc ruột. Sự mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Các bệnh lý của tuyến tụy, gan, túi mật và ống mật. Các bệnh lý của ống tiêu hóa như viêm đại tràng, viêm ruột từng vùng (bệnh Crohn), viêm túi thừa, hội chứng ruột kích thích… Dị ứng thức ăn. Rối loạn dung nạp lactose. Nhiễm ký sinh trùng đường ruột: giun sán, amip… Sử dụng quá nhiều rượu hoặc các thuốc nhuận tràng, thuốc kháng acid… Tình trạng táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài. Ảnh hưởng của các điều trị tiến hành trên ruột: xạ trị, phẫu thuật cắt ngắn đoạn ruột…

Cách nhận biết chứng kém hấp thụ dinh dưỡng ở trẻ

Triệu chứng phổ biến nhất của hội chứng kém hấp thu là tiêu chảy, tuy nhiên không phải xảy ra ở tất cả các trường hợp. Các triệu chứng tiêu hóa thường gặp khác bao gồm táo bón, đầy bụng, khó tiêu hoặc thay đổi tính chất phân (phân nhạt màu, phân mỡ, phân sống…). Bệnh cũng có thể gây ảnh hưởng đến các cơ quan khác nhau trong cơ thể, biểu hiện bởi sự suy giảm trạng thái tâm thần (trầm cảm, giảm khả năng tập trung…); yếu cơ hoặc tình trạng chuột rút; da khô, dễ xuất hiện các vết bầm tím do xuất huyết; tóc khô, dễ gãy rụng hoặc tình trạng suy giảm thị lực, nhất là vào ban đêm. Không những vậy, người mắc hội chứng kém hấp thu thường dễ mệt mỏi, sụt cân hoặc chậm phát triển thể chất vì tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng.Hỏi bác sĩ: Cha mẹ nên làm gì khi trẻ kém hấp thụ dinh dưỡng? Đối với trẻ nhỏ, cần cảnh giác với hội chứng kém hấp thu qua hiện tượng không dung nạp sữa ở trẻ. Đây là tình trạng bé có phản ứng bất lợi với thành phần dưỡng chất của sữa, gồm không hấp  thụ đường lactose do thiếu men lactase và dị ứng đạm sữa. Hội chứng kém hấp thu có thể còn do khẩu phần ăn không cân đối, do rối loạn tiêu hóa, loạn khuẩn đường ruột hoặc do trẻ không đủ các enzym tiêu hóa khiến việc chuyển hóa thức ăn trở nên kém. Đặc biệt, trẻ ở độ tuổi ăn dặm do sự thay đổi chế độ ăn đột ngột khi bắt đầu chuyển từ ăn sữa sang thức ăn khác sữa nên thường thiếu men vi sinh giúp cho khả năng hấp thụ, dẫn đến rối loạn tiêu hóa thể hiện qua các triệu chứng đầy hơi, trướng bụng, táo bón, tiêu chảy, phân sống…

Quá trình kém hấp thu dinh dưỡng không chỉ ảnh hưởng đến hệ thống tiêu hóa mà còn tác động xấu đến sự tăng trưởng và phát triển của trẻ. Sự suy giảm các vitamin, khoáng chất và chất dinh dưỡng quan trọng khác có thể làm trẻ chậm phát triển tinh thần và thể chất, nguy cơ suy dinh dưỡng, suy giảm miễn dịch. Do đó, nếu trẻ có những dấu hiệu nghi ngờ kém hấp thu, bạn nên đưa trẻ đến bác sĩ chuyên khoa để được khám, xét nghiệm tìm ra nguyên nhân kém hấp thụ, được điều trị và tư vấn về dinh dưỡng đầy đủ giúp hệ tiêu hóa trẻ khỏe mạnh, hấp thụ tốt để trẻ phát triển toàn diện. Tóm lại trẻ bị kém hấp thu dinh dưỡng thường có những đặc điểm nhận biết sau đây:

  • Trẻ đau bụng thường xuyên, bụng căng chướng hoặc có hiện tượng sôi bụng.
  • Trẻ biếng ăn, có hiện tượng sút cân hoặc ngừng tăng cân, chậm phát triển chiều cao.
  • Trẻ có biểu hiện mệt mỏi, chân tay uể oải, kém linh hoạt, ngủ không ngon giấc.
  • Trẻ đi ngoài ra phân lỏng, phân có nhiều nước, khối lượng phân nhiều, có mùi tanh, màu nhợt vàng  và có váng nổi trên mặt nước giống như mỡ. Đây là dấu hiệu giống như trẻ mắc bệnh tiêu hóa, vì vậy khá nhiều bà mẹ nhầm lẫn. Tốt nhất hãy đưa trẻ tới khám bác sĩ để biết được bệnh và có cách điều trị tốt nhất.

Cha mẹ nên làm gì khi trẻ kém hấp thụ dinh dưỡng?

Để biết bạn cần phải làm gì, trước hết cần xác định chính xác nguyên nhân dẫn đến tình trạng kém hấp thu dưỡng chất của trẻ. Tìm hiểu về việc trẻ kém hấp thụ dưỡng chất, có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới điều này: Do bố mẹ cho con ăn không đúng cách, chọn thời gian cho trẻ ăn không hợp lý, ăn quá sớm hoặc quá muộn. Chế độ ăn uống không cân đối, không có đầy đủ dưỡng chất, không phù hợp với khẩu vị và độ tuổi của trẻ. Trẻ bị suy dinh dưỡng khó tăng cân. Hỏi bác sĩ: Cha mẹ nên làm gì khi trẻ kém hấp thụ dinh dưỡng? Bên cạnh đó, trẻ bị thiếu những vi chất cần thiết cho hệ tiêu hóa như kẽm, selen khiến cho việc hấp thụ những dưỡng chất bị kìm hãm. Tất cả những nguyên nhân đó ảnh hưởng tới việc trẻ chậm tăng cân. Nếu trẻ bị kém hấp thu dinh dưỡng, dưới đây là những việc các mẹ cần làm:

Thay đổi khẩu phần ăn hàng ngày của trẻ: Đáp ứng đủ thức ăn theo nhu cầu của trẻ, vận động thể chất vừa phải. Đồng thời, mẹ chú ý hệ thống tiêu hóa của trẻ, nên gia giảm thức ăn đúng khẩu vị và độ tuổi để phù hợp với sự tiêu hóa của trẻ.

Ăn đủ chất: thức ăn hàng ngày cho trẻ phải đảm bảo đầy đủ dưỡng chất, thay vì ăn nhiều hãy lựa chọn chế độ ăn uống khoa học, hợp lý, đầy đủ các chất để trẻ có được hiệu quả tăng cân nhanh.

Thay đổi chế độ ăn uống: Thức ăn đa dạng vừa giúp trẻ có được thành phần dinh dưỡng đầy đủ vừa cho trẻ có cảm giác ngon miệng mỗi khi ăn. Với chế độ ăn uống tốt, hợp lý với độ tuổi của trẻ sẽ khắc phục được tình trạng trẻ chậm tăng cân do hấp thụ kém dưỡng chất. Các mẹ hãy chú ý, không nên cho trẻ ăn quá nhiều.

Khắc phục hệ tiêu hoá của trẻ: Trẻ chậm tăng cân do kém hấp thụ dưỡng chất bên cạnh việc thay đổi chế độ ăn uống sao cho hợp lý thì hãy chú ý khắc phục hệ thống tiêu hóa của trẻ.

Ăn nhiều trái cây, đặc biệt là đu đủ tươi và dứa: Ăn cá nướng hoặc hấp 3 lần/tuần. Uống 6-8 ly nước lọc, nước trái cây mỗi ngày. Việc đảm bảo bổ sung nhiều chất lỏng giữa các bữa ăn sẽ giúp hạn chế lượng thức ăn tồn đọng trong dạ dày. Hạn chế các loại thực phẩm giàu chất béo bao gồm bơ, bơ thực vật, thức ăn chiên xào, thịt mỡ, dầu ăn, socola… Không tiêu thụ sản phẩm từ sữa và lúa mì, sản phẩm có chứa caffein, sản phẩm thịt và các loại thực phẩm chế biến sẵn, đặc biệt loại có chứa nhiều phụ gia thực thẩm. Tuy nhiên, có thể ăn bổ sung sữa chua loại ít đường, tốt nhất là lên men thủ công tại nhà để tăng cường hệ vi sinh đường ruột. Chia nhỏ khẩu phần ăn thành nhiều bữa trong ngày. Không ăn lượng quá nhiều mỗi bữa vì có thể dẫn đến giảm nhu động và ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa, hấp thu của ruột.

Lời khuyên: Nếu trẻ kém hấp thụ dưỡng chất về lâu dài sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới hệ tiêu hóa của trẻ dẫn tới hiện tượng sôi bụng, chướng bụng, đi ngoài. Nếu như khả năng hấp thụ dưỡng chất ở trẻ kém sẽ khiến trẻ chậm tăng cân, dễ mắc bệnh suy dinh dưỡng, còi xương, suy giảm hệ miễn dịch. Chính vì thế, các mẹ đường quên lưu ý đến những thông tin canthiepsomtw.edu.vn vừa chia sẻ trong bài viết Cha mẹ nên làm gì khi trẻ kém hấp thụ dinh dưỡng cũng như tham khảo ngay ý kiến của bác sĩ khi bé có bất cứ triệu chứng kém hấp thu nào nhé!

Tags:

  • thuốc giúp hấp thụ thức ăn, thuốc hỗ trợ hấp thụ chất dinh dưỡng
  • cách giảm cân cho người hấp thụ tốt, bài 29 hấp thụ chất dinh dưỡng
  • cách tăng cân cho người gầy nhanh nhat, kém hấp thu ở người lớn
  • thuốc hấp thu dinh dưỡng, trẻ không hấp thụ thức ăn