15 loại thực phẩm cần tránh khi mang thai mẹ bầu nhất định phải nhớ

Thực phẩm cần tránh khi mang thai: Trong thời kỳ mang thai, chế độ dinh dưỡng cho bà bầu đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cũng như tính an toàn và cho mẹ và thai nhi.  Có nhiều thực phẩm bạn cần phải ăn nhiều để có thể cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho thai nhi nhưng cũng có những loại thực phẩm mẹ bầu cần phải tránh tuyệt đối để đảm bảo an toàn cho thai nhi và tránh những tình huống xấu có thể xảy ra đặc biệt là trong 3 tháng đầu tiên của thai kỳ. Vì vậy, trong những tháng đầu mang thai (Đặc biệt là khi vừa phát hiện dấu hiệu có thai), các mẹ bầu nên tránh những loại thực phẩm dưới đây:

15 loại thực phẩm cần tránh khi mang thai mẹ bầu nhất định phải nhớ

Dấu hiệu mang thai sớm trong tuần đầu tiên

Tùy từng cơ địa của phụ nữ mà biểu hiện mang thai tuần đầu tiên có thể rất đa dạng và khác nhau về cường độ, tần số và cả thời gian. Nếu bạn đang cảm thấy sự khác lạ trong cơ thể mình thì có thể tham khảo các dấu hiệu và triệu chứng sau để nhận biết mình có mang thai hay không. Những dấu hiệu mang thai tuần đầu tiên rõ ràng nhất:

Trễ kinh: Đầu tiên, bạn hãy kiểm tra xem mình có bị trễ kinh không nhé? Vì đối với một số phụ nữ, dấu hiệu trễ kinh có thể xem như triệu chứng mang thai tuần đầu tiên. Tuy nhiên, đối với những bạn có kinh nguyệt không đều thì dấu hiệu này có thể chưa chắc đúng. Nhưng nếu bạn đã trễ kinh hơn 1 tuần và nghi ngờ mình mang thai thì nên mua que thử thai để kiểm chứng nhé!

Tăng nhiệt độ cơ thể: Đây cung là dấu hiệu sớm nhất báo hiệu bạn đã có thai. Nhiệt độ cơ thể cao hơn nhiệt độ gốc (Nhiệt độ gốc đo được khi mới ngủ dậy sau giấc ngủ tương đối dài ít nhất là 6 tiếng đồng hồ), chưa làm bất cứ một hoạt động gì (bao gồm dậy khỏi giường, nói chuyện, đi đại tiểu tiện). Nhiệt độ tăng nhẹ ngay sau khi rụng trứng và tiếp tục cao nhất trong hơn hai tuần có thể có nghĩa là bạn đang mang thai.

Bầu vú cương, sưng: Bầu vú của bạn có thể báo hiệu những triệu chứng đầu tiên của thai kỳ. Sớm nhất là một tuần sau khi thụ thai, những thay đổi nội tiết tố có thể làm ngực của bạn đau, căng hoặc cương lên. Bạn có thể cảm thấy ngực mình đầy hơn và nặng hơn, cảm giác này có thể giống như hiện tượng cương ngực trước kỳ kinh nhưng với cường độ nặng hơn.

Mệt mỏi: Trong thời gian đầu mang thai, do nồng độ hormone progesterone tăng cao làm bạn dễ buồn ngủ. Đồng thời lượng đường trong máu thấp hơn, giảm huyết áp và tăng sản lượng máu có thể gây ra sự hao tổn sức lực khi mang thai, làm bạn dễ bị mệt mỏi hoặc mệt lả người dù không làm gì nặng nhọc.

Chảy máu nhẹ hoặc chuột rút (vọp bẻ): Bạn sẽ thấy có một ít máu chảy ra từ âm đạo, dấu hiệu này xảy ra khi trứng được thụ tinh bám vào niêm mạc tử cung, khoảng 10-14 ngày sau khi thụ tinh. Đó chỉ là dạng lốm đốm và có màu nhạt hơn so với kỳ kinh bình thường và thường không kéo dài. Vài bạn gái cũng bị chuột rút xảy ra sớm trong thai kỳ. Tuy nhiên, dấu hiệu chuột rút này cũng tương tự như chuột rút trong kỳ kinh nguyệt.

Buồn nôn: Ốm nghén có thể biểu hiện bất cứ lúc nào trong ngày hoặc đêm và là một trong những triệu chứng kinh điển của thai kỳ. Đối với một số phụ nữ, hiện tượng buồn nôn bắt đầu sớm nhất là 2 tuần sau khi thụ thai. Một số chuyên gia cho rằng dấu hiệu buồn nôn dường như để ngăn chặn sự gia tăng nhanh chóng của hormone estrogen. Phụ nữ mang thai cũng tăng sự nhạy cảm với các mùi vị nên có thể gây ra một số cơn buồn nôn.

Sợ hoặc thèm thức ăn nào đó: Khi mang thai, bạn có thể có cảm giác sợ những món vốn rất thích ăn. Ngoài ra, dấu hiệu thèm ăn cũng rất phổ biến. Giống như hầu hết các triệu chứng khác của thai kỳ, những thay đổi về sở thích thực phẩm này có thể được đánh dấu do sự thay đổi hormone – đặc biệt là trong 3 tháng đầu tiên.

Đau đầu: Sự tăng tuần hoàn máu gây ra bởi những thay đổi hormone có thể khiến bạn bị đau đầu nhẹ.

Táo bón: Sự gia tăng hormone progesterone khi mang thai làm thức ăn tiêu hóa chậm hơn trong ruột, dẫn đến táo bón.

Thay đổi tính tình: Sự thay đổi hormone trong cơ thể vào đầu thai kỳ có thể làm cho bạn có những cảm xúc bất thường, đặc biệt là trong ba tháng đầu tiên.

Chóng mặt và ngất xỉu: Khi các mạch máu giãn nở và huyết áp giảm xuống, bạn có thể cảm thấy đầu óc quay cuồng hay chóng mặt. Thậm chí, bạn cũng có thể ngất xỉu do đường huyết thấp.

Hiện tượng són tiểu: Khi thụ thai, do kích thước tử cung tăng và sự chèn ép của tử cung ngày càng lớn lên bàng quang sẽ làm bạn phải đi tiểu thường xuyên hơn.

Thực phẩm cần tránh khi mang thai

Đậu nành và các sản phẩm từ đậu nành: Có nhiều nghiên cứu trái ngược nhau về tác dụng của đậu nành tới sức khoẻ sinh sản ở nam giới và sức khoẻ thai nhi, nghiên cứu ở Bệnh Viện Hoàng gia Victoria, Belfast (nước Anh) cho rằng đậu nành giàu hoóc môn sinh sản nữ – oestrogen, vì thế đàn ông trong độ tuổi sinh sản không nên ăn đậu nành và các sản phẩm từ đậu nành bởi nó sẽ gây ảnh hưởng tới chất lượng tinh trùng và cản trở quá trình thụ thai, có thể gây ra các bất thường ở cơ quan sinh sản và khuyết tật tình dục đối với bé trai. Nhưng các mẹ bầu không vì thế mà tránh uống sữa đậu nành và các sản phẩm từ đậu nành hoàn toàn, vì trong sữa đậu nành rất giàu chất đạm lại không chứa cholesterol, chứa rất ít chất béo no và giàu chất xơ … vì thế các mẹ bầu có thể uống khoảng 300ml sữa đậu nành là được. Lưu ý các mẹ bầu trong 3 tháng đầu thai nhi đang trong quá trình phát triển hoàn thiện cơ thể, cơ thể non nớt vì thế không nên uống sữa đậu nành để tránh gây ảnh hưởng tới sự phát triển của thai nhi.

Thực phẩm tái, sống: Như thịt tái, cá sống ăn mù tạt, các món ăn được chế biến bằng phương pháp tái chanh, trứng tái sống, sốt mayonnaise… bởi những thực phẩm này có thể chứa ký sinh trùng toxoplasmosis mà nếu mẹ bầu ăn phải trong 3 tháng đầu có thể gây sảy thai, thai chết lưu hoặc các biến chứng nguy hiểm khác khó có thể lường trước được; Chính vì vậy, khi mang thai, mẹ bầu cần cẩn thận khi chế biến thức ăn, tốt nhất nên đảm bảo ăn chín uống sôi nhé.

Các loại cá chứa thủy ngân: Các loại cá chứa thủy ngân điển hình như: cá mập, cá kiếm, cá thu, cá kình; Trong thời gian mang thai, nếu mẹ bầu ăn nhiều các loại cá này, nạp vào cơ thể mộ lượng lớn thủy ngân sẽ khiến thai nhi chậm phát triển, gây ra các tổn thương não, ảnh hưởng đến quá trình phát triển toàn diện của bé khi chào đời.

Đu đủ là loại thực phẩm mẹ bầu nên tránh: Trong đu đủ xanh và đu đủ chưa chín hẳn, có chứa rất nhiều enzym và mủ có thể gây ra các cơn co thắt tử cung, dẫn đến sẩy thai đặc biệt là trong 3 tháng đầu tiên của thai kỳ; Chính vì vậy, mẹ bầu tuyệt đối không nên ăn đu đủ xanh và đu đủ chưa chín nhé, chỉ nên ăn đu đủ đã chín cây hoàn toàn vì nó có rất nhiều dưỡng chất tốt cho phụ nữ mang thai và cần thiết cho sự phát triển của em bé khi mới chào đời.

Thơm (dứa): Trong quả thơm có chứa thành phần bromelain có tác dụng làm mềm tử cung, kích thích co bóp tử cung và sản xuất các chất gây phá thai. Không những thế, thơm là loại quả có tính nóng, có thể gây ra các dị ứng thưởng gặp như nổi mẩn ngứa, nóng ran người, các chứng táo bón,… không tốt cho sức khỏe mẹ bầu; Tuy nhiên, với những tác dụng như thế, khi có dấu hiệu chuyển dạ mẹ bầu nên ăn nhiều thơm và uống nhiều nước ép thơm để thuận lợi trong quá trình sinh nở nhé.

Rượu, đồ uống có gas: Mẹ bầu nên tuyệt đối không nên uống rượu, các thức uống chứa cồn, đồ uống có gas vì nó có thể gây ra các dị tật bẩm sinh cho thai nhi hết sức nguy hiểm. Theo nhiều nghiên cứu nếu mẹ bầu uống quá nhiều rượu trong thời kỳ mang thai thì thai nhi sinh ra rất dễ bị các tổn thương thần kinh và có nguy cơ mắc bệnh đao rất cao.

Khoai tây mọc mầm: Khoai tây là thực phẩm dinh dưỡng, tuy nhiên nếu khoai tây đã mọc mầm thì mẹ bầu lại không nên ăn vì trong khoai tây đó có chứa độc tố solaninne, chất độc này nếu tích tụ trong cơ thể sẽ khiến thai nhi bị dị tật dị dạng rất nguy hiểm.

Cà phê: Trong thời gian mang thai, đặc biệt là 3 tháng đầu của thai kỳ, mẹ bầu không nên uống cà phê vì nó có thể gây ran guy cơ sảy thai; Không những thế, trong cà phê có chứa cafein, nó sẽ đi qua nhau thai và làm rối loạn quá trình phát triển, gây ra những ảnh hưởng không tốt cho thai nhi.

Thực phẩm có chứa vi khuẩn listeria: Cụ thể là thịt muối, pho mát mềm, sữa chưa được tiệt trùng; Khi ăn các thực phẩm này, mệ bầu rất dễ bị nhiễm khuẩn listeria do lúc này hệ miễn dịch và sức đề kháng của mẹ bầu khá yếu. Listeria đi qua nhau thai có thể khiến thai nhi bị nhiễm trùng, đe dọa đến tính mạng. Không những thế nó còn có thể khiến mẹ bầu bị sảy thai. Rất nguy hiểm.

Nên ăn gì khi mang thai 3 tháng đầu

Trong 3 tháng đầu, thai phụ chỉ cần tăng 0,9 kg tới 2,3 kg. Riêng các mẹ đã béo phì thì không nên để tăng cân. Đây là giai đoạn cơ thể mẹ sẽ có những biến đổi sinh lý để thích nghi, đồng thời là thời gian quan trọng cho sự phát triển não bộ và hệ thần kinh của bé. Vì vậy dù mẹ kém ăn nhưng cũng phải chú ý tăng thêm lượng chất đạm, nhất là những protein chất lượng cao dễ tiêu hóa, dễ hấp thu như: trứng, sữa các loại, các loại thịt gia cầm, cá và đậu… Thai phụ cần lưu ý ăn đủ bữa trong ngày: 3 bữa chính 3 bữa phụ.

Sau 3 tháng đầu thai kỳ người mẹ mới hết buồn nôn, ăn ngon miệng, thèm ăn vặt. Đây là giai đoạn mẹ dễ dàng tăng tốc để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cao hơn. Vì thế cơ thể mẹ cần thêm năng lượng, song không phải chỉ ăn nhiều hơn về số lượng, mà nên chú trọng những chất dinh dưỡng cần thiết như:

  • Chất đạm (protein): Có nhiều trong thịt, cá, trứng, sữa, các loại đậu đỗ… giúp phát triển các tế bào mô của thai (bao gồm cả tế bào não), giúp cho tuyến vú và mô tử cung của mẹ phát triển suốt thai kỳ, đồng thời tăng thể tích tuần hoàn của mẹ. Thai phụ cần bổ sung thêm 10-18g protein mỗi ngày (tương đương 50-100 gr thịt cá tùy loại, 100-180 gr đậu hũ, hay 1-2 ly sữa mỗi ngày).
  • Chất sắt: Có nhiều trong thịt, gan, tim, cật, rau xanh và các loại hạt… giúp tăng thể tích máu và phòng ngừa thiếu máu. Nếu thai phụ thiếu máu sẽ làm giảm lực co bóp của tử cung khi chuyển dạ, giảm lượng sắt dự trữ của em bé trong 6 tháng đầu đời. Vì thế thai phụ cần bổ sung thêm ít nhất 15gr sắt mỗi ngày.
  • Canxi: Có nhiều trong sữa, trứng, tôm, cua, cá, rau xanh, đậu đỗ… giúp hoạt động hệ thần kinh và đông máu bình thường cho mẹ, hình thành hệ xương và răng vững chắc cho bé. Nếu thiếu canxi mẹ dễ bị vọp bẻ, đau nhức xương, bé có thể bị còi xương ngay trong bụng mẹ.
  • Acid folic (vitamin B9): Giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh cho trẻ, tật nứt đốt sống trong bào thai. Vitamin này có trong các loại rau màu xanh thẫm như rau muống, cải xanh, súp lơ xanh, cải bó xôi, ngũ cốc hoặc một số loại hạt như vừng, lạc… Ngoài ra acid folic còn có trong thịt gia cầm và nội tạng động vật như gan, tim…
  • Vitamin D: Có trong trứng, sữa và ánh nắng mặt trời. Ngay từ trong bào thai, bé cần phát triển hệ xương và hình thành mầm răng sữa, vì vậy ngoài việc bổ sung thực phẩm nhiều canxi, người mẹ phải kết hợp phơi nắng để tăng cường vitamin D giúp hấp thu canxi tối ưu. Thai phụ cần phơi nắng khoảng 15 phút mỗi ngày (tránh ánh nắng quá gay gắt), nên để ánh nắng chiếu trực tiếp vào cơ thể, không nên đeo găng tay, đi vớ và cũng không nên phơi nắng sau cửa kính.
  • Vitamin C: Giúp hỗ trợ phát triển xương sụn, cơ và mạch máu cho bào thai, tạo bánh nhau bền chắc. Nó cũng là một chất chống oxy hóa giúp người mẹ tăng cường sức đề kháng. Vitamin C có trong các loại rau xanh, trái cây…

Những thực phẩm không nên ăn trong 3 tháng đầu mang thai

Trước và trong khi mang thai, bà mẹ cần thay đổi một số thói quen và sở thích ăn uống không tốt. Ví dụ thói quen ăn mặn vì phụ nữ có thai ăn nhiều muối sữ dẫn đến huyết áp cao và phù, ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe mẹ và con.

Phụ nữ mang thai không nên ăn hoặc hạn chế sử dụng các loại cá có nguy cơ chứa thủy ngân cao (cá thu, cá mập, cá kiếm). Thủy ngân nhiễm trong cá nếu tích lũy quá nhiều có thể gây tổn thương đến não của thai nhi.

Phụ nữ có thai không nên sử dụng những thực phẩm đã được xác nhận là gây nguy hiểm cho thai nhi. Ví dụ như một số loại củ, quả mọc mầm (như khoai tây) vì chứa nhiều chất độc, gây ảnh hưởng đến thai nhi. Các sản phẩm sữa, bơ, phomat chưa qua tiệt trùng; cá, thịt, trứng còn tái; thức ăn ôi thiu, mốc, có mùi lạ cũng không được sử dụng vì chúng chứa nhiều vi khuẩn và mầm bệnh gây tác động xấu đến sức khỏe của mẹ và con. Nên lựa chọn những thực phẩm an toàn, rau quả cần rửa sạch, gọt vỏ trước khi ăn và chế biến để tránh nhiễm khuẩn. Ăn ít hoặc không ăn những loại thực phẩm có khả năng gây động thai, sinh non như đu đủ xanh, táo mèo, long nhãn, đào, gừng, ớt, rau sam…

Phụ nữ có thai không nên uống rượu và dồ uống có cồn. Cồn trong rượu sẽ vào cơ thể mẹ và qua nhau thai xâm nhập vào bào thai, trực tiếp gây hại cho thai nhi, có thể làm cho bé phát triển chậm hoặc có bộ phận bị dị dạng.

Phụ nữ có thai cũng không nên dùng nhiều đồ uống có ga, có chứa cafein và cocain. Chất cafein có trong cà phê và đồ uống có ga có hại với phôi thai, có khả năng gây sảy thai. Ngoài ra cafeincos thể làm phá vỡ các vitamin dẫn đến triệu chứng thiếu vitamin B1 mà biểu hiện là mệt mỏi, chán ăn, táo bón. Cafein cũng kìm hãm sự hấp thu của sắt và kẽm, làm nặng hơn tình trạng thiếu máu của phụ nữ có thai.

Trên đây là 15 loại thực phẩm cần tránh khi mang thai mà chị em phụ nữ mà các mẹ bầu cần tham khảo để rút ra những kinh nghiệm cho bản thân nhằm bảo vệ sức khỏe của thai nhi và của chính bản thân mình thật tốt, phòng tránh những tình huống xấu có thể xảy ra, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển toàn diện sau này của bé yêu nữa nhé. Chúc các mẹ bầu luôn biết cách chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho thai nhi và cho chính mình thật hiệu quả nhé & đừng quên chia sẻ bài viết này về Facebook để xem lại khi cần hoặc truy cập canthiepsomtw.edu.vn thường xuyên để thường xuyên cập nhật các kiến thức mang thai nhé!