Siêu âm thai là gì? Mang thai mấy tuần thì siêu âm được?

Siêu âm thai là gì? Mang thai mấy tuần thì siêu âm được? Thời điểm lý tưởng cho lần siêu âm đầu tiên là vào tuần thứ 5 hoặc 6 của thai kỳ. Vào giai đoạn này thai đã ổn định trong cổ tử cung của mẹ và bắt đầu phát triển nên có thể nhìn thấy được qua hình ảnh siêu âm. Nếu siêu âm sớm hơn, phôi thai còn rất nhỏ sẽ khó hiển thị. Tuy nhiên, tùy vào cơ địa mỗi người mà có xuất hiện dấu hiệu mang thai tuần đầu tiên hay không.

Siêu âm thai là gì?

Siêu âm trong thời gian mang thai là rất cần thiết để biết được em bé của bạn có đang phát triển bình thường hay không. Siêu âm không chỉ được sử dụng trong siêu âm thai mà còn được sử dụng rộng rãi trong việc khám bệnh giúp chúng ta quan sát được nhiều hơn những gì mắt thường nhìn thấy. Khi được siêu âm, bác sĩ sẽ bôi một ít gel đặc biệt lên bụng bạn, sau đó dùng một thiết bị cầm tay (bộ chuyển đổi) trên da di chuyển để truyền hình ảnh em bé trong bụng lên màn hình.

Siêu âm thai là gì? Mang thai mấy tuần thì siêu âm được?

Hình ảnh siêu âm thai được hình thành bằng cách sử dụng các sóng âm thanh. Máy gửi các sóng âm thanh thông qua cơ thể; sau đó, phản xạ trở lại và chuyển đổi thành một hình ảnh được hiển thị trên màn hình. Chính vì thế trong quá trình siêu âm bạn cũng có thể nghe được tiếng nhịp tim của em bé đập. Hiện nay có các loại siêu âm thai khác nhau:

Siêu âm thai 2D là siêu âm 2 chiều, với hình ảnh trắng đen, là phương pháp lâu đời nhất giúp các bác sỹ có thể chuẩn đoán có thai hay không, xác định thai nhiều phôi hay 1 phôi, kiểm tra vị trí thai nằm trong tử cung hay ngoài tử cung, xác định những bất thường bẩm sinh ở thai nhi,… thường dùng để đo độ dài và kích thước, đường cắt của bào thai so với hình thể bình thường.

Siêu âm thai 3D là siêu âm 3 chiều, cho ra hình ảnh màu đúng với kích thước thật của thai nhi. Ưu điểm của siêu âm 3D là dễ dàng phát hiện dị tật bẩm sinh của thai nhi, nhưng có nhược điểm là độ chính xác về kích thước cũng như tuổi thai không bằng siêu âm 2D.

Siêu âm thai 4D thực chất ra vẫn là siêu âm 3D với hình ảnh động. Ưu điểm là thấy được hình ảnh thật đang cử động của bé tuy nhiên do quá trình lưu file lâu các tia bức xạ trong quá trình siêu âm nhiều có thể gây hại cho mẹ và bé.

Cách siêu âm thai hiện nay: Có 2 cách để siêu âm thai tuần thứ 7, một là thông qua bụng và hai là thông qua âm đạo. Siêu âm thông qua âm đạo thì sẽ cho kết quả hình ảnh và âm thanh rõ ràng, chính xác nhất. Nếu siêu âm qua âm đạo, một đầu của máy dò sẽ được đặt trong âm đạo người mẹ. Sóng âm truyền qua cổ tử cung và tử cung và thu lại kết quả. Với siêu âm qua bụng, người mẹ cần phải có uống nhiều nước để bàng quang được đầy. Khi nó đầy thì mới có thể nâng tử cung lên ra khỏi xương chậu, khi đó phôi thai mới có thể được nhìn rõ hơn. Trong những tuần tiếp theo, thai nhi tiếp tục phát triển lớn hơn, tử cung mở rộng hơn thì sẽ không cần phải để bàng quang đầy nước nữa.

Có nên siêu âm thai hay không?

Siêu âm thai giúp mẹ xác định được tuổi thai. Dựa vào bảng đối chiếu, hình dạng và kích thước của thai nhi bác sĩ có thể tính được tuổi thai để dự đoán ngày sinh cho bà bầu. Tuy nhiên việc xác định này đôi khi vẫn có sai số vì tùy vào sức khỏe của mẹ, chế độ dinh dưỡng mà thai nhi phát triển khác nhau. Còn bảng đối chiếu chỉ mang tính chất tổng quan, lấy chỉ số trung bình thai bình thường ở độ tuổi là bao nhiêu. Do vậy, phương pháp tốt nhất để tính tuổi thai là dựa vào ngày đầu tiên hành kinh cuối.

Ngoài ra qua kết quả siêu âm, bác sĩ sẽ xác định được tình hình sức khỏe của thai thông qua các chỉ số về kích thước, đường kính lưỡng đỉnh, chiều dài xương đùi…của bé. Từ đó khẳng định tỉ lệ cơ thể thai nhi có cân đối với tuổi thai hay không cũng như phát hiện ra các dị tật tiềm ẩn.

Mục đích của siêu âm thai là gì?

Xác định giới tính thai nhi: Thời điểm xác định tương đối chính xác nhất giới tính của thai nhi là từ tuần thứ 14 trở đi. Trong 3 tháng đầu, dương vật của các bé trai sẽ hình thành. Tuy nhiên, vì thai còn nhỏ nên việc phân biệt dương vật và âm vật sẽ rất khó. Việc phân biệt rõ ràng giới tính của thai nhi chỉ có thể được thực hiện khi thai đã lớn hơn. Nếu bác sĩ kết luận con bạn là con trai thì tỷ lệ sẽ chính xác hơn là kết luận về con gái. Trong nhiều trường hợp, khi thai nhi đã được 28 tuần mà tinh hoàn vẫn chưa di chuyển xuống bìu thì bác sĩ sẽ dễ nhầm con trai với con gái.

Xác định tuổi thai qua siêu âm: Qua kích thước và hình dạng của thai nhi, bác sĩ có thể tính toán được tuổi thai dựa vào một bảng đối chiếu. Tuy nhiên, việc xác định này vẫn có sai số, do bảng đối chiếu chỉ cho biết thai tương ứng với các thai bình thường ở độ tuổi bao nhiêu. Vì vậy, tốt nhất bạn nên nhớ được ngày đầu tiên của lần hành kinh cuối và xác định tuổi thai bắt đầu từ ngày này.

Xác định tình trạng sức khỏe của thai nhi: Siêu âm không cho bạn biết được tình trạng con bạn khỏe hay yếu. Dựa vào siêu âm, bác sĩ cho bạn biết các chỉ số về kích thước, đường kính lưỡng đỉnh, chiều dài xương đùi… của thai nhi. Qua đó có thể khẳng định rằng, tại thời điểm siêu âm, tỷ lệ cơ thể thai nhi có cân đối và tương xứng với tuổi thai hay không, đồng thời thai nhi có tiềm ẩn một căn bệnh nào không.

Mang thai mấy tuần thì siêu âm được?

Khoảng 7-8 ngày sau khi quan hệ, trứng được thụ tinh sẽ di chuyển vào tử cung để phát triển thành phôi thai. Do đó, khi trễ kinh khoảng 3 tuần cùng các dấu hiệu lâm sàng như đau tức ngực, cổ tử cung có chất nhầy, đau nhức ở lưng, khó chịu với nhiều mùi…các chị em cần đi khám bác sĩ để biết mình có thai hay không. Thời điểm này, phôi thai đã làm tổ trong tử cung nên bạn cũng có thể sử dụng que thử thai để kiểm tra.

Theo các chuyên gia, thời điểm lý tưởng cho lần siêu âm đầu tiên là vào tuần thứ 5 hoặc 6 của thai kỳ. Vào giai đoạn này thai đã ổn định trong cổ tử cung của mẹ và bắt đầu phát triển nên có thể nhìn thấy được qua hình ảnh siêu âm. Nếu siêu âm sớm hơn, phôi thai còn rất nhỏ sẽ khó hiển thị. Tuy nhiên, tùy vào cơ địa mỗi người mà có xuất hiện dấu hiệu mang thai tuần đầu tiên hay không.

Nhiều trường hợp phải tới tuần thứ 10 hoặc 12, gần kết thức tam cá nguyệt thứ 1, mẹ mới phát hiện mình có bầu. Với những trường hợp như vậy, bác sĩ khuyên rằng nếu có nghi ngờ mình mang thai, chị em nên kiểm tra ngay để tránh bỏ lỡ các mốc siêu âm quan trọng.

Vai trò của việc siêu âm lần đầu tiên:

– Xác định là có thai hay không, mang thai đơn hay đa thai

– Xác định vị trí của thai nhi nằm bên trong tử cung hay bên ngoài tử cung

– Xác định tuổi thai, nhịp tim. Nhịp tim của bé trung bình từ 90-110 nhịp/phút sau đó sẽ tăng dần lên 150-160 nhịp/phút ở trong giai đoạn tiếp theo.

– Kiểm tra các chỉ số về kích thước để đánh giá sự phát triển. Chiều dài trung bình của phôi ở tuần thứ 7 là 5-12mm, trọng lượng trung bình là 1g.

– Kiểm tra tổng quát về tử cung, ống dẫn trứng và buồng trứng

– Trong trường hợp mẹ bị mất máu, siêu âm sẽ giúp tìm được nguyên nhân và vị trí chảy máu

Kết quả siêu âm bất thường:

– Thai ngoài tử cung.

– Đa thai.

– Thai chết lưu.

– Bất thường về ngôi thai.

– Dị tật bẩm sinh.

– Các vấn đề về nước ối như thiểu ối, đa ối.

– Bất thường ở nhau thai: nhau tiền đạo, nhau bị bong ra.

– Chậm phát triển trong tử cung.

– Các khối u trong tử cung (lá phôi, thai trứng…)

– Những bất thường khác ở tử cung, buồng trứng và cấu trúc trong vùng chậu.

Lịch siêu âm thai định kỳ

Siêu âm có vai trò rất quan trọng giúp theo dõi sự phát triển của bé có bình thường hay không. Và chắc hẳn có thai bao lâu thì siêu âm được, chậm kinh bao nhiêu ngày thì đi siêu âm là những thắc mắc của những chị em có thai lần đầu. Theo các bác sĩ khoa sản, trong suốt thai kỳ có 3 thời điểm bắt buột mẹ bầu phải đi siêu âm, cụ thể như sau:

Tuần thứ 12 – 14 của thai kỳ: Là thời điểm bác sĩ siêu âm có thể xác định chính xác nhất tuổi thai. Ngoài ra, lần siêu âm này cực kỳ quan trọng vì bác sĩ có thể phát hiện khoảng sáng say gáy nhằm phát hiện các bất thường nhiễm sắc thể. Những bất thường này là nguyên nhân gây ra các bệnh như bệnh Down, dị dạng tim, tay chân, thoát vị cơ hành.

Tuần thứ 21-24 của thai kỳ: Các cơ quan như cột sống, hộp sọ, não, tim, phổi, thận, tay chân đều có thể nhìn rõ. Vì vậy bác sĩ có thể kiểm tra các cơ quan có phát triển bình thường hay không. Ngoài ra, cũng có thể phát hiện các dị tật như sứt môi, hở hàm ếch, dị dạng ở các cơ quan nội tạng…

Tuần 30-32 của thai kỳ: Giai đoạn này bác sĩ có thể phát hiện ra những bất thường xảy ra muộn ở động mạch, tim, vùng cấu trúc não. Bên cạnh đó, bác sĩ còn tiến hành kiểm tra dây rốn có vận chuyển chất dinh dưỡng nuôi bào thai tốt hay không, vị trí của em bé, màu nước ối trong hay đục, nước ối bình thường, đa ối hay thiếu ối.

Lịch siêu âm thai trong suốt 40 tuần thai

Lần 1: Tuần thứ 5. Siêu âm 2D (kiểm tra túi phôi trong buồng tử cung), Khám thai, kiểm tra nội tiết, Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, Uống (tiêm) thuốc nội tiết (nếu cần)

Lần 2: Tuần thứ 8: Siêu âm 2D (kiểm tra tim thai), Khám thai, kiểm tra nội tiết, Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, Uống (tiêm) thuốc nội tiết (nếu cần)

Lần 3: Tuần thứ 12: Siêu âm 4D (kiểm tra hình thái thai nhi), Khám thai, kiểm tra nội tiết, Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, Uống (tiêm) thuốc nội tiết (nếu cần)

Lần 4: Tuần thứ 16: Siêu âm 2D, Khám thai, kiểm tra nội tiết, Xét nghiệm máu (Tripple test), Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, Uống canxi, sắt và magie B6, Uống (tiêm) nội tiết (nếu cần)

Lần 5: Tuần thứ 20: Siêu âm 2D, Khám thai, kiểm tra nội tiết, Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, Uống thuốc canxi, sắt, magie B6, Kiểm tra thai máy (3 lần / ngày)

Lần 6: Tuần thứ 22: Siêu âm 4D (kiểm tra hình thái thai nhi), Kiểm tra thai máy (3 lần / ngày)

Lần 7: Tuần thứ 26:  Siêu âm 2D, Khám thai, kiểm tra nội tiết, Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, Uống thuốc canxi, sắt, magie B6, Kiểm tra thai máy (3 lần/ ngày)

Lần 8: Tuần thứ 30: Xét nghiệm máu, thử tiểu, Làm thủ tục đăng ký đẻ, Tiêm phòng uốn ván (AT1), Khám thai, siêu âm 2D, Uống vi chất dinh dưỡng, Uống canxi, sắt, Bắt đầu ăn nhạt cho đến khi sinh

Lần 9: Tuần thứ 32:  Siêu âm 4D (kiểm tra hình thái thai nhi), Khám thai, Thử tiểu, Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt

Lần 10: Tuần thứ 34:  Khám thai, thử tiểu, siêu âm, Tiêm phòng uốn ván (AT2), Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt

Lần 11: Tuần thứ 36: Khám thai, thử tiểu, siêu âm, Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt

Lần 12: Tuần thứ 38: Khám thai, thử tiểu, siêu âm, Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt

Lần 13: Tuần thứ 39: Khám thai, thử tiểu, siêu âm, Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt

Lần 14: Tuần thứ 40. Khám thai, thử tiểu, siêu âm, Uống thuốc vi chất dinh dưỡng, canxi, sắt

Kết: Trước 1 tiếng đồng hồ siêu âm thai, mẹ bầu nên uống 2-3 ly nước và nên nhịn tiểu để giúp bàng quan căng ra tạo điều kiện thuận lợi cho việc siêu âm. Siêu âm qua âm đạo được tiến hành bằng cách các bác sĩ đưa đầu dò siêu âm vào âm đạo của thai phụ để xác định thai ở trong hay ngoài tử cung. Phương pháp này thường có độ chính xác cao hơn so với siêu âm qua bụng. Nhưng lưu ý, trước khi thực hiện siêu âm qua âm đạo bạn cần tham khảo ý kiến của bác sĩ xem kỹ thuật này có phụ hợp với sức khỏe của mình hay không. Trên đây là những giải đáp có thai bao lâu thì siêu âm được và 3 mốc siêu âm bắt buột mà mẹ bầu nên nhớ. Bạn cũng nên lưu ý răng, siêu âm không phải lúc nào cũng phát hiện ra các dị tật của thai nhi. Có nhiều trường hợp, bé chào đời mới có thể phát hiện ra dị tật. Bên cạnh đó cũng không nên siêu âm quá nhiều lần vì dễ ảnh hưởng tới sự phát triển của thai nhi, nguy hiểm hơn có thể khiến thai chết lưu.