Hỏi bác sĩ: Bệnh Thuỷ Đậu là gì? có nguy hiểm không?

Bệnh thủy đậu là một dạng bệnh nhiễm trùng da, gây ra bởi loại virus có tên là Varicella Zoster (VZV) khiến người bệnh có các biểu hiện nổi bong bóng nước trên da và niêm mạc, cơ thể suy nhược, mệt mỏi, sốt cao. Bệnh có thể lây nhiễm từ người này sang người khác thông qua nhiều phương thức khác nhau và có nguy cơ trở thành đại dịch nếu không ngăn chặn kịp thời.

Bệnh Thuỷ Đậu là gì?

Bệnh thủy đậu là một dạng bệnh nhiễm trùng da, gây ra bởi loại virus có tên là Varicella Zoster (VZV) khiến người bệnh có các biểu hiện nổi bong bóng nước trên da và niêm mạc, cơ thể suy nhược, mệt mỏi, sốt cao. Bệnh có thể lây nhiễm từ người này sang người khác thông qua nhiều phương thức khác nhau và có nguy cơ trở thành đại dịch nếu không ngăn chặn kịp thời. Hầu hết người mắc thủy đậu đều có các biểu hiện lành tính, có thể khỏi bệnh sau 1-2 tuần điều trị. Tuy vậy một số trường hợp biến chứng có thể phát sinh thành các chứng viêm não úng thủy đậu, xuất huyết, nhiễm trùng nốt rạ, viêm mô tế bào, viêm gan…

Bệnh Thuỷ Đậu và 10 lưu ý quan trọng về nguyên nhân và cách chữa
Hàng năm có đến hơn 3 triệu người mắc bệnh thủy đậu và thường xuất hiện thành dịch từ tháng 3 – tháng 5. Bệnh có khả năng xuất hiện ở bất kì độ tuổi nào trong đời người. Trong đó tỷ lệ trẻ em dưới 13 tuổi mắc nhiễm bệnh chiếm đến 90%, đặc biệt xuất hiện nhiều giai đoạn từ 4 – 9 tuổi. 10% còn lại là các bệnh nhân từ độ tuổi 15 trở lên, với các biểu hiện lâm sàng tương tự như trẻ nhỏ. Tuy vậy khả năng tái phát thủy đậu là rất thấp, bởi trong quá trình điều trị cơ thể đã tự hình thành kháng thể miễn bệnh, ngăn ngừa nguy cơ virus xâm nhập về sau.

Tóm lại: Thủy đậu là bệnh lây nhiễm do một loại siêu vi mang tên Varicella Zoster Virus (VZV) gây ra. Khi 1 người mang siêu vi thủy đậu nói, hắt hơi (nhảy mũi) hoặc ho… thì các siêu vi đó theo nước bọt, nước mũi bắn ra ngoài tan thành bụi. Người khác hít phải bụi đó sẽ lây bệnh ngay. Bệnh xảy ra phần nhiều ở trẻ em, nhưng cũng không ít người lớn mắc bệnh này. Thông thường, từ lúc nhiễm phải siêu vi, đến lúc phát ra bệnh – được gọi là thời gian nung bệnh hoặc ủ bệnh – là khoảng 2 -3 tuần.

Bệnh Thuỷ Đậu có nguy hiểm không?

Tỷ lệ các ca nhiễm thủy đậu hầu hết đều có các biểu hiện lành tính. Tuy vậy những biến chứng của bệnh vẫn có thể xảy ra, có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng nếu không điều trị kịp thời. Các loại biến chứng thủy đậu được chia thành 2 nhóm sớm và muộn:

Biến chứng sớm của bệnh Thuỷ Đậu

Nhiễm trùng da, mô mềm với các tình trạng bội nhiễm (bong bóng nước vỡ, lan rộng), thủy đậu xuất huyết (các nốt mụn nước lớn có mủ máu bên trong)

  • Viêm phổi thủy đậu: Thường gặp ở người lớn, thời điểm ngày thứ 3-5 của bệnh với các biểu hiện ho nhiều, đau tức ngực, khó thở, sốt và thậm chí ho ra máu. Một số trường hợp nguy hiểm có thể dẫn đến tình trạng phù phổi, tràn dịch màng phổi.
  • Viêm màng não: Là một trong những biến chứng thần kinh thường gặp, có thể tử vong ở người lớn do cơ thể bị tấn công bởi loại virus tác động trực tiếp đến não bộ. Biến chứng có thể xuất hiện sau khi nổi bong bóng nước 1 tuần, với các biểu hiện sốt cao, hôn mê, rối loạn tri giác, rung giật nhãn cầu, co giật.
  • Viêm gan: Biến chứng này khá hiếm gặp và không có biểu hiện lâm sàng rõ rệt, gây ra nhiều khó khăn khi phát hiện bệnh. Những biểu hiện thường thấy của biến chứng này là buồn nôn, khó tiêu, suy giảm hệ miễn dịch…
  • Hội chứng Reye: Đây là hội chứng bệnh lý về gan và não biến chứng từ quá trình bị thủy đậu. Xảy ra do tự ý sử dụng aspirin để điều trị hạ sốt, giảm đau cho trẻ nhỏ khi bị thủy đậu. Các triệu chứng xuất hiện là luôn cảm thấy lo âu, bồn chồn, một số trường hợp nghiêm trọng có thể rơi vào hôn mê sâu, co giật do phù não, vàng da, gan phình to, xuất huyết nội tạng.
  • Biến chứng thủy đậu khi đang mang thai: Thai phụ mắc thủy đậu từ 5 ngày trước khi sinh hoặc 2 ngày sau khi sinh, con sinh ra có nguy cơ bị nhiễm thủy đậu và tử vong cao.

Biến chứng muộn của bệnh Thuỷ Đậu

Khá hiếm gặp và chỉ thường xuất hiện từ sau khi lành thủy đậu một thời gian dài. Với các biến chứng: Hội chứng Guillain-Barré, Bệnh zona thần kinh, Viêm da, Viêm võng mạc, Viêm phổi.

Các giai đoạn phát bệnh của người nhiễm bệnh Thuỷ Đậu

Bệnh thủy đậu có thời kì ủ bệnh từ trước đó 10-20 ngày và dần có các dấu hiệu phát ban, nổi mụn nước, sốt cao, mệt mỏi trong 7-8 ngày tiếp theo. Thời gian hồi phục sau khi bị bệnh thủy đậu khá nhanh, chỉ từ 3-4 ngày các nốt mụn sẽ đóng vảy và lên da non trở lại. Triệu chứng thường gặp ở các thời kì:

Thời kì ủ bệnh Thuỷ Đậu: Kéo dài từ 10-20 ngày sau khi virus Varicella Zoster xâm nhập và không có các biểu hiện lâm sàng cụ thể.

Thời kì khởi phát: Bệnh nhân bắt đầu có các biểu hiện sốt nhẹ, mệt mỏi, phát ban nhẹ từ 24-48 giờ.

Thời kì toàn phát của bệnh Thuỷ Đậu: Dần xuất hiện các nốt mụn nước nên còn được gọi là thời kì đậu mọc, với các biểu hiện: Sốt, đau đầu, đau cơ, cơ thể mệt mỏi… Có thể xuất hiện hạch sau dái tai, cổ do hệ miễn dịch sinh ra phản ứng với loại virus lạ xâm nhập. Xuất hiện các nốt mụn nước, bong bóng nước hình tròn (còn gọi là nốt rạ) trên da và niêm mạc ở khắp toàn thân, rải rác tại tay, chân, lưng, mặt…  Trong các bong bóng nước có chứa dịch trong, sau 24 giờ xuất hiện thì hóa đục và có thể lan rộng trên da nếu nốt mụn bị vỡ phần dịch. Ngoài ra bong bóng nước cũng có thể mọc tại các vùng niêm mạc ở miệng, đường tiêu hóa, đường tiết niệu, âm đạo… gây khó chịu. Một số trường hợp xuất hiện mụn nước dạng xuất huyết.

Bệnh thuỷ đậu bao lâu thì khỏi?

Sau 7-9 ngày phát bệnh, các nốt mụn, bong bóng nước sẽ vỡ ra, khô lại và đóng vảy. Các nốt mụn khi đóng vảy nên kết hợp sử dụng thêm thuốc bôi ngoài da đặc trị để giúp quá trình tróc vảy nhanh hơn và hạn chế khả năng để lại sẹo thâm, sẹo rỗ. Thời kì hồi phục kéo dài liên tục 3-4 ngày cho đến khi làn da trở lại bình thường và cơ thể dần khỏe mạnh hơn. Trong giai đoạn này nếu việc hồi phục bị hạn chế và có những biểu hiện lạ thì nên tìm gặp bác sĩ ngay lập tức để ngăn ngừa các nguy cơ biến chứng.

Phân biệt bệnh thủy đậu với các chứng bệnh khác

Nhìn chung, bệnh nhân thủy đậu có một số biểu hiện về da tương tự như các chứng bệnh đậu mùa, zona, chốc lở hay tay chân miệng ở trẻ em, gây ra các khó khăn khi phân biệt.

Phân biệt bệnh thủy đậu với bệnh đậu mùa

Virus gây bệnh đậu mùa là Varioka, còn virus gây thủy đậu là Varicella Zoster. Bệnh thủy đậu có khả năng truyền bệnh từ giai đoạn ủ bệnh, chưa xuất hiện các nốt mụn. Trong khi bệnh đậu mùa chỉ có khả năng lây lan từ khi xuất hiện mụn cho đến khi hết hẳn các nốt mụn. Bệnh nhân đậu mùa khi phát bệnh thường có các chấm nhỏ trên lưỡi và miệng, trong khi bệnh nhân thủy đậu thì không. Các nốt mụn của bệnh đậu mùa xuất hiện rải rác toàn thân. Các nốt mụn của bệnh thủy đậu chỉ tập trung nhiều ở phần thân trên, lưng, cánh tay người bệnh…

Phân biệt bệnh thủy đậu với chốc lở

Bệnh chốc lở xuất hiện do nhiễm trùng các vết thương trên da như trầy xước, ghẻ, chàm, dị ứng, không xuất hiện bởi loại virus nguy hiểm và không có khả năng lây lan. Mụn bong bóng nước do chốc lở xuất hiện, hóa đục, đóng vảy và lên da non, không có nguy cơ bị lây lan rộng trên da như thủy đậu.

Phân biệt bệnh thủy đậu với bệnh tay chân miệng

Bệnh tay chân miệng lây nhiễm bởi nhiễm virus đường ruột, chỉ xuất hiện ở trẻ nhỏ. Biểu hiện ở bệnh tay chân miệng là các nốt mụn nước nhỏ ở trong khoang miệng, khắp tay chân kèm theo các biểu hiện sốt nhẹ, mệt mỏi, đau họng, biếng ăn, tiêu chảy…