Chẩn đoán các vấn đề liên quan tới bệnh viêm khớp và đau khớp gối

Đau đầu gối là một phiền toái phổ biến ảnh hưởng đến mọi người thuộc mọi lứa tuổi. Đau đầu gối có thể là kết quả của một chấn thương, chẳng hạn như dây chằng bị đứt hoặc sụn bị rách. Vấn đề y tế – bao gồm cả bệnh gút, viêm khớp và các nhiễm trùng – cũng có thể gây đau đầu gối. Nhiều loại đau đầu gối nhẹ đáp ứng tốt với các biện pháp tự chăm sóc. Vật lý trị liệu và nẹp đầu gối cũng có thể giúp giảm đau đầu gối. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đau đầu gối có thể yêu cầu phẫu thuật sửa chữa.

Chẩn đoán các vấn đề liên quan tới bệnh viêm khớp và đau khớp gối

Bác sĩ chẩn đoán các vấn đề về đầu gối theo: Bệnh sử, Khám sức khỏe, Xét nghiệm chẩn đoán (như là chụp x-quang, chụp xương, chụp cắt lớp CAT, MRI, nội soi khớp và sinh thiết). Các vị trí và mức độ nghiêm trọng của cơn đau đầu gối có thể khác nhau, tùy thuộc vào nguyên nhân của vấn đề. Các dấu hiệu và triệu chứng đau đầu gối đôi khi đi kèm bao gồm: Sưng và cứng khớp. Đỏ và ấm khi chạm vào. Điểm yếu hoặc mất ổn định. Tiếng lạo xạo khớp gối. Cứng, hoặc không có khả năng thẳng đầu gối đầy đủ. Bạn nên tìm đến bác sĩ nếu: Đầu gối không thể chịu trọng lượng cơ thể. Sưng đầu gối. Không thể hoàn toàn mở rộng hoặc nhún đầu gối. Biến dạng rõ ràng ở chân hay đầu gối. Bị sốt, đau, tấy đỏ và sưng ở đầu gối.

Bác sĩ tư vấn: Bệnh đau khớp gối là gì, nguyên nhân và cách điều trị

Viêm khớp ở đầu gối

Loại viêm khớp đầu gối thường gặp nhất là viêm xương khớp. Trong bệnh này, sụn ở đầu gối bị bào mòn dần dần. Phương pháp điều trị viêm xương khớp là: Thuốc giảm đau chẳng hạn như aspirin và acetaminophen, Thuốc giảm sưng và viêm chẳng hạn như ibuprofen và thuốc kháng viêm không steroid (NSAID), Tập thể dục để cải thiện vận động và sức mạnh, Giảm cân. Thấp khớp là dạng khác của viêm khớp có ảnh hưởng đến đầu gối. Khi bị thấp khớp, đầu gối bị viêm và sụn có thể bị hủy hoại. Phương pháp điều trị bao gồm: Liệu pháp vật lý, Dược phẩm, Phẫu thuật thay thế đầu gối (với đầu gối bị tổn hại nghiêm trọng).

Thương tổn và rối loạn sụn khớp

Nhuyễn sụn (Chondromalacia, phát âm là KON-dro-muh-lay-she-uh) xảy ra khi sụn ở xương bánh chè bị mềm đi. Có thể xảy ra điều này do thương tổn, vận động quá mức hoặc yếu cơ hoặc nếu các bộ phận của đầu gối bị lệch. Nhuyễn sụn có thể phát triển nếu cú đánh mạnh vào xương bánh chè đánh bật mảnh sụn hay miếng sụn có chứa mảnh xương ra. Sụn chêm (meniscus, phát âm là meh-NISS-kus) là mảnh sụn có hình chữ C hoạt động như miếng đệm giữa xương đùi và xương chày (xương ống chân). Sụn có thể dễ bị thương tổn nếu đầu gối bị vặn trong khi chịu trọng lượng nặng. Có thể bị đứt một phần hoặc toàn bộ. Nếu đứt nhỏ, sụn chêm vẫn nối với mặt trước và mặt sau của đầu gối. Nếu đứt lớn, sụn chêm có thể bị treo lơ lửng bằng chuỗi sụn. Mức độ nghiêm trọng của thương tổn tùy thuộc vào vị trí và kích cỡ vết đứt. Phương pháp điều trị thương tổn sụn bao gồm: Các bài thể dục tăng cường cơ bắp, Kích điện để tăng cường cơ bắp, Phẫu thuật các thương tổn nặng.

Đau khớp gối do tổn tường dây chằng

Hai dây chằng thường bị thương tổn ở đầu gối là dây chằng hình chữ thập trước (ACL) và dây chằng hình chữ thập sau (PCL). Thương tổn ở các dây chằng này đôi khi được gọi là “bong gân.” ACL thường xuyên bị kéo căng hoặc bị đứt ra nhất (hoặc cả hai) do cử động vặn đột ngột. PCL thường bị thương do tác động trực tiếp chẳng hạn như tai nạn ô tô hoặc chặn bóng (trong bóng đá). Các dây chằng khớp gối giữa và bên thường bị thương do cú đánh vào bên ngoài đầu gối. Điều này có thể kéo căng dây chằng và gây đứt. Những cú đánh này thường xuyên xảy ra trong các môn thể thao như bóng đá hoặc khúc côn cầu. Thương tổn dây chằng được điều trị bằng: Các túi chườm nước đá (ngay sau khi bị thương) để giảm sưng, Các bài thể dục tăng cường cơ bắp, Nẹp, Phẫu thuật (với các thương tổn nặng hơn).

Tổn thương và rối loạn gân

Ba dạng thương tổn và rối loạn gân chính là: Viêm gân (gân bị viêm) và đứt gân, Bệnh Osgood-Schlatter, Hội chứng dải xương chày. Thương tổn gân nằm trong khoảng từ viêm gân (gân bị viêm) đến đứt gân (rách). Đứt gân thường xuyên xảy ra nhất do: Gân hoạt động quá mức (đặc biệt trong một số môn thể thao). Gân kéo căng giống như dây cao su bị giãn và bị viêm. Cố gắng đỡ cho khỏi bị ngã. Nếu cơ đùi bị co rút lại, gân có thể bị đứt. Điều này có nhiều khả năng xảy ra nhất ở người cao tuổi có gân yếu. Phương pháp điều trị thương tổn và rối loạn gân bao gồm: Nghỉ ngơi, Chườm đá, Nâng lên, Dược phẩm như là aspirin hoặc ibuprofen để giảm đau và sưng, Hạn chế hoạt động thể thao, Các bài thể dục kéo căng và tăng cường sức mạnh, Bó bột, nếu bị đứt một phần, Phẫu thuật với các chỗ đứt toàn bộ hoặc thương tổn rất nặng.

Các loại viêm khớp có thể dẫn đến tình trạng đau khớp gối

Viêm khớp xương: Viêm khớp xương là nguyên nhân phổ biến gây ra chứng đau khớp gối. Nó đôi khi được gọi là bệnh thoái hóa khớp. Theo thời gian, đầu gối của bạn sẽ kém linh hoạt, trở nên cứng và đau đớn vì các bề mặt khớp gối bị tổn thương. Nó gây đau khi bạn di chuyển đầu gối hoặc vào cuối ngày, nhưng giảm khi bạn nghỉ ngơi. Sưng cứng do tăng sinh xương hoặc sưng mềm do tích tụ dịch thừa.

Viêm đa khớp dạng thấp: Viêm đa khớp dạng thấp là một bệnh tự miễn xảy ra khi hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công các mô của bản thân. Tình trạng này có thể xảy ra ở bất kỳ khớp nào của cơ thể, bao gồm khớp gối. Đau do viêm đa khớp dạng thấp có thể trở nặng và trở thành mãn tính nhưng cũng có trường hợp nó xuất hiện và sau đó tự biến mất.

Viêm khớp nhiễm trùng: Khi đầu gối của bạn bị nhiễm trùng sẽ gây sưng, đỏ và đau. Các triệu chứng có thể bao gồm sốt. Thông thường không có chấn thương, tổn thương hoặc chấn thương khác xảy ra trước khi viêm khớp nhiễm trùng.

Bệnh gout: Đây là một loại viêm khớp dẫn đến nóng, đỏ và đau nặng ở đầu gối. Bệnh gout xảy ra khi cơ thể bạn sản xuất dư axit uric. Axit này tạo ra tinh thể trong khớp của bạn. Gout có thể làm giảm biên độ vận động hoặc làm cho bạn không thể di chuyển.

3 loại chấn thương đầu gối thường gặp

Chấn thương ACL: ACL là dây chằng chéo trước. Nó là một trong bốn dây chằng nối xương chày và xương đùi tạo thành khớp gối. Tổn thương ACL xảy ra khi dây chằng bị rách hoặc bị căng quá mức. Tổn thương dây chằng chéo trước gặp nhiều ở các vận động viên thể thao như cầu thủ bóng đá, cầu thủ bóng rổ bởi vì họ phải thay đổi hướng đột ngột nhiều lần mà dây chằng không chịu được.

Gãy xương: Gãy xương rất phổ biến. Bạn có thể bị gãy xương khi bị ngã, bị tai nạn giao thông, bị chấn thương liên quan đến thể thao hoặc thương tích do đánh nhau. Gãy xương có thể dẫn đến đau ở đầu gối, các vết nứt sau đó được điều trị bằng cách cố định đầu gối.

Rách sụn chêm: Sụn chêm là sụn giữa xương chày và xương đùi. Hai sụn chêm cung cấp hỗ trợ cho đầu gối, giảm va chạm mạnh. Bạn có thể di chuyển linh hoạt mà các xương không phải ma sát với nhau. Sụn chêm có thể bị rách bởi các chuyển động đột ngột.

10 loại thực phẩm tốt cho người bị viêm khớp:

Sụn và xương ống: Theo các nghiên cứu khoa học chứng minh rằng, nước hầm xương ống hoặc sụn sường bò có chứa nhiều chondroitin và glucosamine, là những hợp chất tự nhiên có nhiều trong sụn. Những hợp chất này có công dụng tuyệt vời trong việc giúp sụn trở nên chắc khỏe hơn. Ngoài ra, những món ngon được hầm từ xương ống hoặc sườn này còn đem đến một nguồn canxi dồi dào cho cơ thể.

Không nên ăn nhiều hải sản: Cá, tôm, cua, nghêu, sò,… là nguồn cung cấp canxi dồi dào không thua kém gì sụn và xương ống. Người bị đau khớp gối có thể sử dụng các loại thực phẩm tươi ngon này để bổ sung canxi tự nhiên cho cơ thể. Tuy nhiên, cái gì ăn nhiều quá cũng không tốt, vì vậy, bạn nên có sự cân bằng chế độ dinh dưỡng cho mình trong mỗi bữa ăn. Không nên quá lạm dụng. Bởi thịt cá, hải sản không những có nhiều canxi mà cũng rất giàu chất đạm, việc dư thừa chất đạm có thể dẫn đến bệnh gout.

Sữa chua và các chế phẩm từ sữa: Sữa và các chế phẩm từ sữa luôn là thực phẩm được khuyên dùng để bổ sung canxi cho cơ thể mỗi ngày. Vì vậy, việc có thói quen sử dụng sữa và các chế phẩm từ sữa đều đặn mỗi ngày sẽ giúp phòng ngừa loãng xương, cho xương khớp chắc khỏe.

Ngũ cốc: Trong ngũ cốc có chứa rất nhiều khoáng chất và vitamin giúp tăng cường hệ miễn dịch và sức đề kháng cho cơ thể, giúp ngừa viêm và giảm viêm hiệu quả. Đồng thời, các loại hạt, ngũ cốc còn giúp làm chậm quá trình oxy hóa, ngăn ngừa thoái hóa khớp.

Các loại nấm: Nấm được coi là thần dược đem lại rất nhiều giá trị dinh dưỡng tuyệt vời cho con người. Không những giúp cơ thể tăng cường sức đề kháng, làm chậm quá trình lão hóa, hạn chế các nguy cơ mắc bệnh béo phì, tiểu đường, tim mạch và ung thư mà nấm còn có giá trị trong việc ngăn ngừa thoái hóa khớp. Bạn nên bổ sung loại thực phẩm này vào bữa ăn hàng ngày của mình để tăng cường các loại vitamin, đặc biệt là vitamin K và D là những vitamin rất quan trọng trong việc giúp chuyển hóa tối đa lượng canxi trong cơ thể, từ đó, tăng cường sự dẻo dai và khỏe mạnh cho xương khớp, giảm đau khớp gối.

Cà chua: Với lượng lớn dưỡng chất, vitamin và collagen – là chất tốt cho gân, xương và sụn, cà chua đem lại sự bảo vệ hoàn hảo cho xương khớp, giúp phòng ngừa thoái hóa, làm giảm các cơn đau khớp gối nhanh chóng. Theo các nghiên cứu, hạt cà chua còn có thể thay thế cho aspirin, là một chất có công dụng giảm đau, kháng viêm hiệu quả và an toàn.

Trái cây: Chanh, dứa, đu đủ,… là những thực phẩm tốt cho khớp gối mà người bị đau khớp gối có thể sử dụng. Những loại trái cây này không những cung cấp nhiều vitamin C giúp kháng viêm, đặc biệt là quả bơ kết hợp với đậu nành còn giúp kích thích tế bào sụn sản sinh collagen, đem đến sự bảo vệ tuyệt vời cho gân, xương và sụn. Cụ thể, người đau khớp gối có thể sử dụng thức uống bơ xay kết hợp với đậu nành trong khoảng 6 tháng sẽ thấy triệu chứng đau khớp gối giảm đáng kể. Ngoài ra, nhờ vào lượng kali dồi dào, giúp cân bằng natri, chống lại “những kẻ trộm” canxi và trập trung lượng tryptophan, serotonin cao, chuối cũng là thực phẩm tốt cho khớp gối một cách tự nhiên mà người đau khớp gốinên dùng thường xuyên.

Rau củ chứa nhiều Vitamin K: Các loại rau, củ, quả, đặc biệt là bắp cải, cải xoăn, cải xanh, cải thìa,… rất giàu vitamin K, giúp ngăn ngừa rạn xương hông và tăng mật độ xương cho cơ thể. Trung bình cơ thể cần từ 0,03mg đến 1mg vitamin K, trong khi đó, 100g bắp cải có thể mang lại 0,2mg vitamin K.

Giá đỗ: Phyto-oestrogen (Hormone oestrogen thực vật) và đặc biệt là Isoflavon thường có trong giá đỗ sẽ giúp người bệnh loãng xương, đau khớp bớt đi nổi lo lắng về vấn đề bệnh tình của mình, đặc biệt là ở người cao tuổi, phụ nữ trong giai đoạn mãn kinh – là giai đoạn mà xương dễ mỏng và có nguy cơ gãy xương cao.

Trà xanh: Thực phẩm tốt cho khớp gối có thể kể đến nữa là trà xanh. Trà xanh thường được biết đến là một thức uống giàu chất chống oxy hóa cho cơ thể. Bên cạnh đó, trà xanh còn giúp ngăn ngừa loãng xương một cách hiệu quả nhờ vào hạm lượng chất flavonoid đáng kể. Tuy nhiên, khi dùng nước trà xanh, bạn nên lưu ý tuyệt đối không nên uống quá 3 cốc nước trà xanh mỗi ngày. Điều này có thể gây ra tình trạng chóng mặt, đau đầu, thở gấp và triệu chứng khó tiêu ở một số người.

Dâu tây: Dâu tây giầu khoáng chất, vitamin và các chất chống oxy hóa, chất dinh dưỡng giúp tăng cường hệ thống miễn dịch của bạn khỏi bị nhiễm trùng và bệnh tật. Dâu tây có thể làm giảm mức độ phản ứng của protein C hoặc CRP, một tín hiệu viêm nhiễm xảy ra trong máu. Nồng độ CRP cao có liên quan đến nguy cơ của bệnh tim mạch như đột quỵ và bệnh tim. Ngoài ra, nồng độ CRP cao cũng có thể làm trầm trọng thêm, hoặc kích hoạt các triệu chứng viêm ở những người bị viêm khớp dạng thấp. Vì thế dâu tây là một trong số những thực phẩm tốt cho người bệnh viêm khớp.

Axit béo omega-3: Axit béo omega-3 có tác dụng giảm viêm khớp. Axit béo omega-3 có nhiều trong cá bơn, cá trích, cá ngừ, cà hồi hồ, cá hồi, cá mòi, cá thu, cá nước lạnh khác và một số loại quả khác như óc chó, dầu quả óc chó, dầu hạt cải, hạt lanh và dầu hạt lanh chứa các chất chuyển đổi thành các axit béo omega-3. Ngoài ra, việc tiêu thụ thực phẩm giàu dinh dưỡng khác như rau và trái cây từ axit béo omega-3 cũng hỗ trợ việc hấp thụ chất dinh dưỡng, đồng thời có thể tăng cường chăm sóc sức khỏe.

Trứng và rau quả: Trứng được coi là một sản phẩm hoàn hảo, nhiều chất dinh dưỡng tốt, được khuyên dùng cho bệnh nhân viêm khớp. Người bệnh viêm khớp nên hạn chế các loại rau quả như cà chua, khoai tây, và kết bạn với những loại rau quả có màu xanh thẫm như súp lơ xanh, các loại có màu da cam như bí ngô, một số gia vị như hành và tỏi.